Met meer dan 50.000 km pijpleidingen behoort het Europese aardgastransportnet tot de dichtste ter wereld. Maar waar komt dit gas vandaan, voor hoelang zijn er voldoende reserves en wat is de evolutie van het verbruik? Hieronder vindt u een reeks vaak gestelde vragen en links naar andere informatiebronnen.
Aardgas is een primaire energiebron die aanwezig is in de natuur en die zonder verdere bewerking kan worden gebruikt. Het is geurloos, licht ontvlambaar en niet giftig. Het bestaat uit methaan (tussen 80 en 99%) en lichte koolwaterstoffen als ethaan, propaan en butaan, naast bijkomende stoffen zoals koolstofdioxide, afhankelijk van de regio. (De hoge energetische waarde maakt van aardgas een van de krachtigste energiebronnen. Bovendien ligt de uitstoot van vervuilende stoffen bij verbranding veel lager dan bij andere brandstoffen, wat het milieu ten goede komt)
2. Waar bevinden zich de belangrijkste reserves wereldwijd?
De aardgasreserves zijn relatief goed verdeeld over de verschillende continenten. De belangrijkste vindplaatsen van aardgas bevinden zich in West-Siberië, met een totale voorraad van naar schatting 48.000 miljard kubieke meter. De grootste twee gasbellen beschikken alleen al over een ontginbare reserve van elk 7.000 miljard kubieke meter aardgas. In West-Europa bevinden de belangrijkste aardgasbronnen zich langs de Noorse kust (Troll-gasbel, ongeveer 1.300 miljard kubieke meter) en in Nederland (Groningen).
3. Hoe groot zijn de wereldreserves aan aardgas met het oog op de toekomst?
De aangetoonde wereldreserves aan aardgas bedroegen eind 2000 140.000 miljard kubieke meter, een volume dat de aardgasbevoorrading van de wereldbevolking (bij het huidige verbruik) verzekert voor ongeveer zestig jaar. Als we hierbij de voorraden optellen die momenteel om financiële of technologische redenen niet kunnen worden ontgonnen (gashydraten, bijvoorbeeld), is er een reserve voor ongeveer 170 jaar.
De wereldaardgasconsumptie bedroeg in 2004 2.689 miljard kubieke meter. Op de Europese markt werd dat jaar 458 miljard kubieke meter verbruikt. Met een verbruik van bijna 100 miljard kubieke meter elk, zijn het Verenigd Koninkrijk en Duitsland de grootste afnemers. Volgens schattingen zal de wereldconsumptie tegen 2030 stijgen tot ongeveer 4.850 miljard kubieke meter.
Het Europees aardgasdistributienet strekt zich uit van de Noordzee en de Baltische Zee tot aan de Middellandse Zee, en van de Atlantische Oceaan tot in Oost-Europa. Het bestaat uit netten van verschillende Europese gasmaatschappijen, die onderling aan elkaar zijn gekoppeld. In totaal telt het distributienet meer dan 50.000 pijpleidingen en West-, Centraal-, en Oost-Europa. Soms maakt het gas een reis van meer dan 5.000 km van de productiesite naar de consument.
Wanneer aardgas afkoelt tot -161°C, wordt het een vloeistof met een volume dat 600 keer kleiner is. Met vloeibaar aardgas (in het Engels: LNG of Liquefied Natural Gas) kan een bijzonder grote hoeveelheid energie over enorme afstanden worden vervoerd dankzij speciaal uitgeruste transportschepen. Een lading van een groot transportschip (130.000 kubieke meter) volstaat bijvoorbeeld voor het jaarverbruik van een stad met 20.000 inwoners. Wanneer het vloeibare aardgas zijn bestemming heeft bereikt, wordt het in speciale terminals in gasvorm omgezet en geïnjecteerd in het distributienet. Vloeibaar aardgas vertegenwoordigt vandaag meer dan een kwart van alle internationale aardgastransacties.
Door de toepassing van de Europese richtlijnen ter zake is er concurrentie mogelijk op de Belgische gasmarkt. Verschillende actoren verzekeren een goede werking.
De transportnetbeheerder (pijpleidingen onder hoge druk).
De distributienetbeheerders (de vroegere intercommunales) zorgen voor de levering van het aardgas aan de uiteindelijke klant en beheren de distributienetten op lokaal niveau.
De aardgasleveranciers. Sinds de vrijmaking van de markt kan het merendeel van de consumenten vrij een leverancier kiezen. Bepaalde leveranciers leveren aardgas aan alle klanten, andere focussen dan weer op een bepaald segment.
De regulatoren waken op verschillende niveaus over de goede werking van de vrijgemaakte markt.
8. Waar komt het aardgas vandaan dat in België wordt verbruikt?
In 2009 was de herkomst van het aardgas in België als volgt: 38% uit Noorwegen, 33% uit Nederland, 17% uit Qatar en 12% aangekocht op de spotmarkten (Zeebrugge, Bacton, Emden, ...)
